Συχνές ερωτήσεις
Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζετε
Ανδρική Γονιμότητα
Η ποιότητα του σπέρματος αξιολογείται βασικά σύμφωνα με τις εξής παραμέτρους: την συγκέντρωση (τον αριθμό των σπερματοζωαρίων που εντοπίζονται ανά 1 ml σπερματικού υγρού), την κινητικότητα (την κίνηση των σπερματοζωαρίων) και τη μορφολογία (το ποσοστό των σπερματοζωαρίων που έχουν φυσιολογική μορφή).
Η σπερματική ποιότητα μπορεί να εμφανίσει προσωρινή ή μόνιμη βλάβη. Ένας υψηλός πυρετός ή η πρόσφατη έκθεση σε τοξικές ουσίες, μπορούν επίσης να επιβαρύνουν την ποιότητα του σπέρματος, όπως και οι ακτινολογικές εφαρμογές που πραγματοποιούνται κοντά στους όρχεις. Η ηλικία του άνδρα ενδέχεται επιπλέον να επηρεάσει μερικώς την ποιότητα του σπέρματός του, καθώς και η υπερβολική χρήση αλκοόλ ή/και το έντονο κάπνισμα.
Τα επίπεδα του σπέρματος κυμαίνονται και ποικίλλουν ανά εκσπερμάτιση. Σύμφωνα με τις υποδείξεις του Π.Ο.Υ., για την ακριβέστερη αξιολόγηση της διακύμανσης της σπερματικής ποιότητας συνιστάται η εξέταση δύο δειγμάτων σπέρματος σε χρονική απόσταση μεταξύ 1 ή 2,5 μηνών.
Λόγω της εξέλιξης στις σύγχρονες μεθόδους ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, αποτελεί εύλογη επιλογή η κρυοσυντήρηση σπέρματος, ακόμα και αν η συγκέντρωση ή η κινητικότητά του είναι χαμηλή.
Με την εφαρμογή των νέων τεχνικών εξωσωματικής γονιμοποίησης, είναι δυνατόν να επιτευχθεί εγκυμοσύνη από έμβρυο που δημιουργείται με την έγχυση ενός και μόνο ζωντανού σπερματοζωαρίου σε ένα ωάριο.
Άνδρες, των οποίων το σπέρμα έχει καλύτερη ποιότητα, μπορούν να το χρησιμοποιήσουν για να επιτύχουν εγκυμοσύνη με πιο απλές μεθόδους, όπως η ενδομήτρια σπερματέγχυση.
Η συλλογή και κρυοσυντήρηση δειγμάτων σπέρματος μπορεί να πραγματοποιηθεί το συντομότερο δυνατό. Αν και η παραγωγή σπέρματος στους όρχεις είναι συνεχής, απαιτείται ένα χρονικό διάστημα προκειμένου να αναπληρωθεί η ποσότητά του μετά από κάθε εκσπερμάτιση. Για να επιτευχθεί η ανάκτηση της μέγιστης δυνατής ποσότητας σπέρματος, το δείγμα πρέπει να συλλεχθεί μετά από 48 ώρες αποχής από εκσπερμάτιση.
Συνήθως συνιστάται η κρυοσυντήρηση πολλαπλών δειγμάτων τα οποία θα συλλέγονται με αποχή 2 εως 4 ημερών.
Συνήθως συνιστάται η κρυοσυντήρηση πολλαπλών δειγμάτων, αλλά αν οι χρονικές συνθήκες δεν το επιτρέπουν, η φύλαξη ακόμα και ενός δείγματος σπέρματος αξίζει τον κόπο.
Με την εφαρμογή των νέων τεχνικών εξωσωματικής γονιμοποίησης, είναι δυνατόν να επιτευχθεί εγκυμοσύνη από έμβρυο που δημιουργείται με την έγχυση ενός και μόνο ζωντανού σπερματοζωαρίου σε ένα ωάριο. Ως εκ τούτου, αποτελεί εύλογη επιλογή η κρυοσυντήρηση σπέρματος, ακόμα και αν η ποιότητά του είναι χαμηλή.
Κατά κανόνα, συνιστάται η διατήρηση όσο το δυνατόν περισσότερων δειγμάτων, γιατί επιτρέπει την πραγματοποίηση μεγαλύτερου αριθμού προσπαθειών.
Για κάθε επιθυμητή εγκυμοσύνη, συνιστάται η κατάψυξη 3-6 δειγμάτων σπέρματος, ανάλογα με την σπερματική ποιότητα.
Σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα επιστημονικά δεδομένα, τα δείγματα σπέρματος δεν επιβαρύνονται ποιοτικώς ακόμα και μετά από πολλά χρόνια παραμονής σε βαθειά κατάψυξη.
Η κρυοσυντήρηση σπέρματος πριν από την αντινεοπλασματική θεραπεία μπορεί να επιτρέψει σε έναν έφηβο ή νεαρό ενήλικο άνδρα να γίνει πατέρας πολλά χρόνια αργότερα, όταν αυτός θα αισθανθεί έτοιμος να δημιουργήσει οικογένεια.
Τα δείγματα μπορούν να συλλεχθούν σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο της Τράπεζας ή κατ’ οίκον. Σε περίπτωση κατά την οποία ο εξεταζόμενος νοσηλεύεται, μπορούν εναλλακτικά να προσκομισθούν από εξουσιοδοτημένο άτομο σε καθορισμένο χρονικό διάστημα.
Πριν από τη λήψη, είναι απαραίτητος ο προγραμματισμός της επίσκεψης μέσω τηλεφωνικής συνεννόησης με την Τράπεζα, κατά την οποία παρέχονται αναλυτικές οδηγίες για τις προϋποθέσεις συλλογής και μεταφοράς.
Κάθε δείγμα σπέρματος ταυτοποιείται προσεκτικά με ειδικό σύστημα κωδικοποίησης και σήμανσης, που διασφαλίζει την επακριβή ιχνηλασιμότητα και την διατήρηση του απορρήτου. Το κάθε δείγμα φέρει το όνομα του εξεταζομένου, έναν μοναδικό κωδικό και την ημερομηνία κατάψυξης.
Μία μικρή ποσότητα σπέρματος χρησιμοποιείται για εργαστηριακό έλεγχο των βασικών σπερματολογικών παραμέτρων πριν από την κατάψυξη, δηλαδή:
- Τον όγκο του σπέρματος
- Τον αριθμό των σπερματοζωαρίων ανά ml
- Το ποσοστό κινητικότητας
- Την διαβάθμιση κινητικότητας.
Στο υπόλοιπο δείγμα προστίθεται ένα ειδικό κρυοπροστατευτικό υλικό, το οποίο προστατεύει τα σπερματοζωάρια κατά τη διαδικασία της κατάψυξης.
Το σπέρμα τοποθετείται τμηματικά, ανά μικρές ποσότητες του 0,5 ml, σε ειδικές συσκευασίες κατάψυξης που ονομάζονται παγέτες. Ο συνολικός αριθμός των παγετών εξαρτάται από την ποσότητα του δείγματος.
Η διαδικασία της κατάψυξης ξεκινά αμέσως και περιλαμβάνει τη χρήση ειδικού μηχανήματος με ατμούς υγρού αζώτου για τη σταδιακή μείωση της θερμοκρασίας από την θερμοκρασία περιβάλλοντος σε επίπεδα χαμηλότερα των 0οC. Το βήμα αυτό προστατεύει τα σπερματοζωάρια από τη βλάβη που θα μπορούσε να προκληθεί λόγω απότομης πτώσης της θερμοκρασίας.
Στο τέλος του κύκλου κατάψυξης, τα δείγματα βυθίζονται στο υγρό άζωτο και τοποθετούνται σε ειδικά δοχεία φύλαξης για μακροχρόνια κρυοσυντήρηση.
Το σπέρμα μπορεί να διατηρείται απεριόριστα σε τελική θερμοκρασία -196 οC. Η ΚΡΥΟΓΟΝΙΑ αναλαμβάνει τη φύλαξη κατεψυγμένων δειγμάτων σπέρματος για μεγάλα χρονικά διαστήματα, σε συνεννόηση με τον ενδιαφερόμενο και ανανέωση της εντολής του ανά τακτά χρονικά διαστήματα.
Κατά την απόψυξη ενός κατεψυγμένου δείγματος σπέρματος, ένα μέρος των σπερματοζαρίων δεν επιβιώνει. Το ποσοστό των λειτουργικών σπερματοζωαρίων τα οποία επιβιώνουν μετά από την απόψυξη εξαρτάται από την ενδογενή αντοχή του κάθε σπέρματος και δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί με βεβαιότητα.
Όταν θα είστε έτοιμος να χρησιμοποιήσετε το κρυοσυντηρημένο σπέρμα σε μία προσπάθεια ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, θα πρέπει να ενημερώσετε την Τράπεζα το συντομότερο δυνατόν, κατά προτίμηση 1-2 εβδομάδες πριν από την προγραμματισμένη προσπάθεια.
Το σπέρμα μπορεί να μεταφερθεί σε οποιοδήποτε ιατρό ή εργαστήριο επιθυμείτε, εφ΄ όσον έχετε εγγράφως συναινέσει για την διαδικασία αυτή.
Ο έλεγχος και η κατάψυξη κάθε δείγματος χρεώνεται με ένα εφ’ άπαξ ποσό, που καθορίζεται ανάλογα με τον συνολικό αριθμό των συλλεχθέντων δειγμάτων – η κατάψυξη περισσοτέρων του ενός δειγμάτων περιλαμβάνει έκπτωση.
Το κόστος της κρυοσυντήρησης υπολογίζεται σε μηνιαία βάση και καλύπτει όλα τα κρυοσυντηρημένα δείγματα.
Το κόστος απόψυξης και μεταφοράς ενός δείγματος επιβαρύνει, επίσης, τον εξεταζόμενο.
Λήψη Σπέρματος
Αν επιθυμείτε το απόθεμα σπέρματος ενός δότη που κρυοσυντηρείται στην ΚΡΥΟΓΟΝΙΑ να διατεθεί αποκλειστικά σε εσάς, παρέχεται η δυνατότητα συνολικής κράτησής του. Με τον τρόπο αυτό, κατοχυρώνετε το σύνολο των δειγμάτων του δότη που κρυοσυντηρούνται στην ΚΡΥΟΓΟΝΙΑ για μελλοντική χρήση από εσάς και διασφαλίζετε ότι δεν θα διατεθεί από αυτήν σε άλλους λήπτες,
Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη ακολουθητέα διαδικασία μπορείτε να αναζητήσετε σε μια προσωπική συνάντηση με τους επιστημονικούς υπευθύνους της Τράπεζας.
Βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, η δωρεά σπέρματος δύναται, κατ’ επιλογή του δότη, να είναι ανώνυμη ή επώνυμη και στη δεύτερη περίπτωση ή να γνωστοποιούνται εξ αρχής τα στοιχεία του ή να γνωστοποιούνται στο τέκνο μετά από την ενηλικίωσή του, αν το τελευταίο το ζητήσει. Αν ο δότης επιλέξει την ανωνυμία, οι ιατρικές πληροφορίες που τον αφορούν τηρούνται σε απόρρητο αρχείο χωρίς ένδειξη της ταυτότητάς του. Πρόσβαση στο αρχείο αυτό επιτρέπεται μόνο στο τέκνο και για λόγους σχετικούς με την υγεία του. Ο δότης προστατεύεται έναντι κάθε αξίωσης αναγνώρισης πατρότητας, καθώς και έναντι όλων των δικαιωμάτων που απορρέουν από αυτή. Σε καμία όμως περίπτωση, η ταυτότητα των ληπτών, καθώς και του παιδιού ή των παιδιών που γεννιούνται μέσα από τη διαδικασία χρήσης σπέρματος δότη, δεν γνωστοποιούνται στο δότη του γεννητικού υλικού.
Δωρεά γεννητικού υλικού μεταξύ συγγενών είναι επιτρεπτή μόνο μεταξύ συγγενών σε πλάγια γραμμή και εφαρμόζεται σε εξ αίματος συγγενείς εκ πλαγίου του ιδίου φύλου. Εξαιρείται η περίπτωση, στην οποία χρησιμοποιείται για την γονιμοποίηση γαμέτης συγγενούς δότη και γαμέτης τρίτου δότη, οπότε μπορεί ο συγγενής εκ πλαγίου να είναι του ιδίου ή ετέρου φύλου.
Επίσης προβλέπεται και η περίπτωση επώνυμου δότη γεννητικού υλικού ο οποίος γνωρίζει τους λήπτες του γεννητικού υλικού πριν τη δωρεά του και η δωρεά γεννητικού υλικού γίνεται με αίτημα του σε συγκεκριμένα συγγενικά ή τρίτα πρόσωπα.
Οι προϋποθέσεις ελέγχου των δοτών ισχύουν, κατά τα προβλεπόμενα από την κείμενη νομοθεσία, για όλους τους τύπους δοτών.
Ο εργαστηριακός έλεγχος των υποψηφίων δοτών περιλαμβάνει πολλαπλούς σπερματολογικούς και αιματολογικούς ελέγχους:
Σπερματολογικοί έλεγχοι:
- Συμβατικές παράμετροι (όγκος σπέρματος, αριθμός, κινητικότητα, μορφολογία, ζωτικότητα σπερματοζωαρίων)
- Λειτουργικές παράμετροι (έλεγχος ακροσωμικής ακεραιότητας, έλεγχος ακεραιότητας σπερματικού DNA, έλεγχος οξειδοαναγωγικού δυναμικού σπέρματος κ.α.)
- Έλεγχος επανάκτησης και μελέτη μακροβιότητας μετά από απόψυξη
- Πλήρης μικροβιολογικός έλεγχος
Αιματολογικοί έλεγχοι:
- Ομάδα αίματος (ABO)/Rh
- Χρωμοσωμικός έλεγχος (καρυότυπος)
- Έλεγχος για μεσογειακά σύνδρομα (μεσογειακή αναιμία τύπου α, β, δβ και δρεπανοκυτταρική αναιμία – διενέργεια γενετικού ελέγχου με NGS και συναξιολόγηση με γενική αίματος και ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης)
- Έλεγχος για φορεία κυστικής ίνωσης (μοριακός έλεγχος που καλύπτει ≥99% των παθολογικών νουκλεοτιδικών παραλλαγών και περιλαμβάνει έλεγχο για ελλείμματα και διπλασιασμούς στο γονιδίου CFTR)
- Έλεγχος για νωταία μυική ατροφία (Γονίδιο SMN1)
- Έλεγχος για φορεία μη συνδρομικής κώφωσης (Γονίδιο κονεξίνης GJB2 – συχνότερη παθολογική παραλλαγή c.35delG).
- Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (HIV I/II, HbsAg, anti-HCV, VDRL, anti-HTLV, CMV)
Μόνο δείγματα σπέρματος που οι τιμές τους υπερβαίνουν κατά πολύ τα όρια αναφοράς των έγκυρων διεθνών μεθοδολογιών επιλέγονται για κατάψυξη. Λόγω των εποχιακών διακυμάνσεων του σπέρματος, ενδέχεται να ζητηθεί από τους υποψηφίους η λήψη 2 ή 3 δειγμάτων ελέγχου, προκειμένου να διαπιστωθεί αν πληρούνται τα κριτήρια επιλογής. Υπάρχει, επίσης, το ενδεχόμενο ένα νωπό σπέρμα καλής ποιότητας να μην επιβιώνει επαρκώς κατά τη διαδικασία κατάψυξης-απόψυξης. Επειδή η δωρεά σπέρματος προϋποθέτει τη χρήση μόνο καταψυγμένων δειγμάτων, είναι προφανές ότι επιλέγονται μόνο δείγματα, τα οποία αποδίδουν υψηλή επανάκτηση κινητών σπερματοζωαρίων μετά την απόψυξη. Όλοι οι εργαστηριακοί έλεγχοι διενεργούνται δωρεάν για τους υποψηφίους δότες.
Σύμφωνα με την Ελληνική νομοθεσία:
- Επιτρέπεται μόνο η χρήση καταψυγμένου σπέρματος δότη.
- Απαγορεύεται η χρήση σπέρματος περισσοτέρων του ενός δοτών κατά τη διάρκεια ενός κύκλου θεραπείας.
- Απαγορεύεται η πώληση ή αγορά σπέρματος. Το οικονομικό κόστος που επιβαρύνει τους λήπτες αφορά μόνο στην αποζημίωση που καλύπτει τις δαπάνες που απαιτούνται προκειμένου να διατεθεί το σπέρμα του δότη στους λήπτες με ασφάλεια. Αυτές περιλαμβάνουν τα έξοδα για τους ιατρικούς και εργαστηριακούς ελέγχους του δότη και του σπέρματός του, την αποζημίωση του δότη, την κατάψυξη, κρυοσυντήρηση, διάθεση και μεταφορά του σπέρματος.
- Το παιδί που θα γεννηθεί ύστερα από την επιτυχή εφαρμογή μεθόδου υποβοηθούμενης αναπαραγωγής με χρήση σπέρματος δότη θα έχει νομική μητέρα τη σύζυγο/σύντροφο και νομικό πατέρα το σύζυγο/σύντροφο. Η συναίνεση του συζύγου/συντρόφου στην υποβολή της συζύγου/συντρόφου σε ετερόλογη τεχνητή γονιμοποίηση αποκλείει την προσβολή της πατρότητας.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το νομικό πλαίσιο, μπορείτε επίσης να ανατρέξετε στην ιστοσελίδα της Εθνικής Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής.
Βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, το σπέρμα δότη δεν μπορεί να διατεθεί αν δεν έχει κατατεθεί στην Τράπεζα Κρυοσυντήρησης η ενυπόγραφη συναίνεση των ληπτών.
Αν πρόκειται για ζευγάρι, χρειάζεται να συμπληρωθεί από κοινού ένα ειδικό έντυπο που παρέχει η Τράπεζα.
Αν είστε παντρεμένοι, θα χρειαστεί να προσκομίσετε ένα πρόσφατο πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης μαζί με φωτοτυπίες των ταυτοτήτων σας.
Αν είστε σε ελεύθερη ένωση, τότε χρειάζεται μια συμβολαιογραφική πράξη και επίση φωτοτυπίες των ταυτοτήτων σας.
Αν είστε λήπτρια χωρίς σύντροφο, θα χρειαστεί να συμπληρώσετε και να υπογράψετε το ειδικό έντυπο που παρέχει η Τράπεζα. Επιπλέον, θα χρειαστεί να προσκομίσετε συμβολαιογραφική πράξη, πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης και μια φωτοτυπία της ταυτότητάς σας.
Το επιστημονικό προσωπικό της ΚΡΥΟΓΟΝΙΑΣ είναι στη διάθεσή σας για αναλυτικότερη ενημέρωση σε μια προσωπική συνάντηση, κατά προτίμηση το αργότερο δύο εργάσιμες ημέρες πριν από την ημερομηνία που θα καθορίσει ο θεράπων ιατρός για τη διενέργεια της προσπάθειας, κατόπιν ραντεβού.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το νομικό πλαίσιο, μπορείτε επίσης να ανατρέξετε στην ιστοσελίδα της Εθνικής Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής.
Αναλυτικά στοιχεία που αφορούν στο προφίλ του δότη είναι διαθέσιμα στο χώρο της ΚΡΥΟΓΟΝΙΑΣ. Τα στοιχεία είναι διαθέσιμα σε εσάς για την προσωπική σας ενημέρωση και δεν δημοσιοποιούνται ή κοινοποιούνται σε τρίτους.
Τα στοιχεία του δότη είναι καταγεγραμμένα στο πλαίσιο ενός βασικού προφίλ, που περιλαμβάνει την ηλικία, εθνική καταγωγή, χρώμα μαλλιών, χρώμα ματιών, επιδερμίδα, ύψος, βάρος, ομάδα αίματος κατά το σύστημα ΑΒΟ και Rhesus, την ψυχολογική του εκτίμηση, το αντικείμενο σπουδών και την ενασχόλησή του, καθώς και πιθανές αναφερθείσες εγκυμοσύνες στην προσωπική του ζωή. Επιπλέον, το επιστημονικό προσωπικό της ΚΡΥΟΓΟΝΙΑΣ καταγράφει τις εντυπώσεις που έχει αποκομίσει από την προσωπική του επαφή με το δότη.
Ένα εκτενές προφίλ του δότη είναι, επίσης, διαθέσιμο για εσάς. Σε αυτό περιλαμβάνονται επιπλέον οι απαντήσεις του δότη σε ποικίλα ερωτήματα που σκιαγραφούν τις καθημερινές συνήθειες, τις απόψεις, την προσωπικότητα και το οικογενειακό του ιστορικό.
Μερικές από τις ερωτήσεις στις οποίες οι δότες απαντούν :
- Οι γονείς μου με έμαθαν να εκτιμώ…
- Τα μέχρι τώρα προσωπικά μου επιτεύγματα…
- Τα ταλέντα και οι κλίσεις μου…
- Ποιά είναι τα θετικά στοιχεία του χαρακτήρα μου…
- Ποιά είναι τα αρνητικά στοιχεία του χαρακτήρα μου…
- Η φιλοσοφία της ζωής μου…
- Τα αγαπημένα μου αθλήματα, τα χόμπυ και τα ενδιαφέροντά μου…
- Γιατί θελήσατε να γίνετε δότης….
- Αν μπορούσατε να μεταφέρετε ένα μήνυμα στους λήπτες της δωρεάς σας, ποιό θα θέλατε να είναι;
Τα τέκνα που προέρχονται από γαμέτες του ίδιου τρίτου δότη, δεν επιτρέπεται να υπερβαίνουν τα δέκα (10) ή δώδεκα (12), στα οποία δεν συνυπολογίζεται η γέννηση νέου τέκνου από οικογένεια, η οποία έχει ήδη αποκτήσει τέκνο από γαμέτες του εν λόγω δότη.
Σε περίπτωση επιτυχίας, οι λήπτες υποχρεούνται να δηλώσουν στην Τράπεζα Κρυοσυντήρησης τη γέννηση του/των παιδιού/ιών, προκειμένου να ενημερωθεί το αρχείο του δότη.
Κατά την επιλογή του δότη, λαμβάνονται κατά κύριο λόγο υπ’όψιν τα φαινοτυπικά χαρακτηριστικά των ληπτών, καθώς επίσης και οι ομάδες αίματος (κατά το σύστημα ΑΒΟ/Rh). Επιλέγεται ο δότης του οποίου το συνολικό προφίλ συνδυάζεται με το συμβατότερο δυνατό τρόπο με το προφίλ των ληπτών.
Η επιλογή του δότη δύναται να γίνει μέσω της Μονάδας Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής. Εναλλακτικά, στα πλαίσια της συνάντησής σας με τους επιστημονικούς υπευθύνους της Τράπεζας, παρέχεται η δυνατότητα να περιγράψετε τα στοιχεία που σας ενδιαφέρουν και που επιθυμείτε να ληφθούν υπ’ όψιν κατά την επιλογή.
Το προσωπικό της Τράπεζας έρχεται σε προσωπική επαφή με τους δότες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα δωρεάς σπέρματος και είναι πρόθυμο να σας παράσχει αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με τα φαινοτυπικά τους χαρακτηριστικά, την προσωπικότητά τους ή άλλα περιγραφικά στοιχεία, τα οποία ωστόσο δεν αποκαλύπτουν την ταυτότητά τους.
Θα πρέπει να γνωρίζετε ότι το παιδί ή τα παιδιά που προκύπτουν από υποβοηθούμενη αναπαραγωγική προσπάθεια με σπέρμα δότη θα φέρουν και τα χρωμοσωμικά χαρακτηριστικά του δότη. Ωστόσο, δεν μπορεί να προβλεφθεί με βεβαιότητα ή να υπάρξει εγγύηση για την εικόνα των φαινοτυπικών και γενετικών χαρακτηριστικών των παιδιών αυτών.
Αφού συνεννοηθείτε με τον θεράποντα ιατρό σας, ο οποίος θα καθορίσει το κατάλληλο χρονικό πλαίσιο για την προσπάθειά σας, επικοινωνείτε με το επιστημονικό προσωπικό της ΚΡΥΟΓΟΝΙΑΣ για να κλείσετε το ραντεβού σας.
Κατά τη συνάντηση με τους υπεύθυνους επιστήμονες, θα σας εξηγηθούν αναλυτικά όλα τα βήματα της διαδικασίας και θα έχετε την ευκαιρία να λύσετε κάθε απορία σας. Παράλληλα, θα καταγραφούν τα προσωπικά σας χαρακτηριστικά και όλα τα απαραίτητα στοιχεία, ώστε να βρεθεί ο δότης που ταιριάζει καλύτερα στις ανάγκες σας.
Στη συνάντηση φέρνετε μαζί σας όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά και συμπληρώνετε τη συγκατάθεσή σας, προκειμένου η διαδικασία να προχωρήσει ομαλά.
Όταν ο θεράπων ιατρός καθορίσει την ακριβή ημέρα και ώρα που θα χρειαστεί το δείγμα, ενημερώνεται η Τράπεζα, η οποία θα μεταφέρει το δείγμα στη Μονάδα Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής.
Δωρεά Σπέρματος
- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ για τα έξοδα συμμετοχής στο πρόγραμμα (βάσει του νόμου 3305/2005)
- ΔΩΡΕΑΝ επιλεγμένες εργαστηριακές εξετάσεις σπέρματος και αίματος κατά τη διάρκεια συμμετοχής στο πρόγραμμα
- ΔΩΡΕΑΝ εξειδικευμένοι γενετικοί έλεγχοι
- ΔΩΡΕΑΝ κατάψυξη και 5ετής κρυοσυντήρηση ενός δείγματος σπέρματος που συλλέγεται μετά την ολοκλήρωση της συμμετοχής του δότη στο πρόγραμμα και φυλάσσεται για προσωπική του χρήση.
- ΗΘΙΚΗ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ για μία πράξη ουσιαστικής βοήθειας και κοινωνικής συνεισφοράς
- Να είσαι μεταξύ 18 και 40 ετών.
- Να διαμένεις στην Αθήνα για ένα έτος από την έναρξη της συμμετοχής στο πρόγραμμα.
- Να έχεις προσωπικό και οικογενειακό ιατρικό ιστορικό χωρίς μολυσματικά, γενετικά ή κληρονομικά νοσήματα.
- Να μην ανήκεις σε ομάδες υψηλού κινδύνου.
- Να είσαι συνεπής κατά τη συμμετοχή και μέχρι την υλοποίηση του προγράμματος.
- Να έχεις καλή υγεία.
- Να έχεις τη δυνατότητα συστηματικών επισκέψεων στην ΚΡΥΟΓΟΝΙΑ για τη συλλογή των δειγμάτων, με αποχή από εκσπερμάτιση 3-4 ημερών.
- Να έχεις αποκλειστική συνεργασία με την ΚΡΥΟΓΟΝΙΑ.
Η συνολική διάρκεια για την ολοκλήρωση των ελέγχων που απαιτούνται για την αρχική επιλογή των υποψηφίων δοτών σπέρματος είναι περίπου 1 μήνας. Στη συνέχεια, οι δότες εντάσσονται στο πρόγραμμα δωρεάς και ξεκινούν τις επισκέψεις για τη συλλογή του καθορισμένου αριθμού δειγμάτων, ώστε να δημιουργηθεί ένα επαρκές απόθεμα. Οι σπερματολογικοί και αιματολογικοί έλεγχοι για την ύπαρξη μολυσματικών νοσημάτων επαναλαμβάνονται κάθε τρίμηνο, και το σπέρμα μπορεί να διατεθεί μόνο μετά από τουλάχιστον 6 μήνες καραντίνας, εφόσον όλοι οι έλεγχοι είναι αρνητικοί.
Ο εργαστηριακός έλεγχος των υποψηφίων δοτών περιλαμβάνει πολλαπλούς σπερματολογικούς και αιματολογικούς ελέγχους:
Σπερματολογικοί έλεγχοι:
- Συμβατικές παράμετροι (όγκος σπέρματος, αριθμός, κινητικότητα, μορφολογία, ζωτικότητα σπερματοζωαρίων)
- Λειτουργικές παράμετροι (έλεγχος ακροσωμικής ακεραιότητας, έλεγχος ακεραιότητας σπερματικού DNA, έλεγχος οξειδοαναγωγικού δυναμικού σπέρματος κ.α.)
- Έλεγχος επανάκτησης και μελέτη μακροβιότητας μετά από απόψυξη
- Πλήρης μικροβιολογικός έλεγχος
Αιματολογικοί έλεγχοι:
- Ομάδα αίματος (ABO)/Rh
- Χρωμοσωμικός έλεγχος (καρυότυπος)
- Έλεγχος για μεσογειακά σύνδρομα (μεσογειακή αναιμία τύπου α, β, δβ και δρεπανοκυτταρική αναιμία – διενέργεια γενετικού ελέγχου με NGS και συναξιολόγηση με γενική αίματος και ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης)
- Έλεγχος για φορεία κυστικής ίνωσης (μοριακός έλεγχος που καλύπτει ≥99% των παθολογικών νουκλεοτιδικών παραλλαγών και περιλαμβάνει έλεγχο για ελλείμματα και διπλασιασμούς στο γονιδίου CFTR)
- Έλεγχος για νωταία μυική ατροφία (Γονίδιο SMN1)
- Έλεγχος για φορεία μη συνδρομικής κώφωσης (Γονίδιο κονεξίνης GJB2 – συχνότερη παθολογική παραλλαγή c.35delG).
- Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (HIV I/II, HbsAg, anti-HCV, VDRL, anti-HTLV, CMV)
Μόνο δείγματα σπέρματος που οι τιμές τους υπερβαίνουν κατά πολύ τα όρια αναφοράς των έγκυρων διεθνών μεθοδολογιών επιλέγονται για κατάψυξη. Λόγω των εποχιακών διακυμάνσεων του σπέρματος, ενδέχεται να ζητηθεί από τους υποψηφίους η λήψη 2 ή 3 δειγμάτων ελέγχου, προκειμένου να διαπιστωθεί αν πληρούνται τα κριτήρια επιλογής. Υπάρχει, επίσης, το ενδεχόμενο ένα νωπό σπέρμα καλής ποιότητας να μην επιβιώνει επαρκώς κατά τη διαδικασία κατάψυξης-απόψυξης. Επειδή η δωρεά σπέρματος προϋποθέτει τη χρήση μόνο καταψυγμένων δειγμάτων, είναι προφανές ότι επιλέγονται μόνο δείγματα, τα οποία αποδίδουν υψηλή επανάκτηση κινητών σπερματοζωαρίων μετά την απόψυξη. Όλοι οι εργαστηριακοί έλεγχοι διενεργούνται δωρεάν για τους υποψηφίους δότες.
Με την ολοκλήρωση συλλογής του αποθέματος του δότη σπέρματος από την Τράπεζα Σπέρματος, ο δότης υποχρεούται να προσέλθει για επαναληπτικούς εργαστηριακούς ελέγχους εντός 3μήνου, 6μήνου ή εκτάκτως αν αυτό απαιτηθεί για ειδικούς λόγους. Σε περίπτωση αλλαγής στοιχείων επικοινωνίας ή άλλου έκτακτου συμβάντος, ο δότης οφείλει να ενημερώνει την Τράπεζα Σπέρματος.
Βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, η δωρεά σπέρματος δύναται, κατ’ επιλογή του δότη, να είναι ανώνυμη ή επώνυμη και στη δεύτερη περίπτωση ή να γνωστοποιούνται εξ αρχής τα στοιχεία του ή να γνωστοποιούνται στο τέκνο μετά από την ενηλικίωσή του, αν το τελευταίο το ζητήσει.
Αν ο δότης επιλέξει την ανωνυμία, οι ιατρικές πληροφορίες που τον αφορούν τηρούνται σε απόρρητο αρχείο χωρίς ένδειξη της ταυτότητάς του. Η πρόσβαση σε αυτό το αρχείο επιτρέπεται μόνο στο παιδί και για λόγους που σχετίζονται με την υγεία του. Ο δότης προστατεύεται από οποιαδήποτε αξίωση αναγνώρισης πατρότητας, καθώς και από όλα τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτήν. H ταυτότητα των ληπτών, καθώς και αυτή του παιδιού ή των παιδιών που γεννιούνται μέσω της διαδικασίας χρήσης σπέρματος δότη, δεν αποκαλύπτονται στον δότη του αναπαραγωγικού υλικού.
Η δωρεά γαμετών μεταξύ συγγενών επιτρέπεται μόνο μεταξύ συγγενών πλάγιας γραμμής και ισχύει για συγγενείς εξ αίματος του ίδιου φύλου.
Οι προϋποθέσεις ελέγχου των δοτών ισχύουν, κατά τα προβλεπόμενα από την κείμενη νομοθεσία, για όλους τους τύπους δοτών.
Ιατρικές πληροφορίες που αφορούν στον δότη σπέρματος φυλάσσονται με απόλυτη μυστικότητα και σε κωδικοποιημένη μορφή στην Τράπεζα Κρυοσυντήρησης Σπέρματος και στο Εθνικό Μητρώο Δοτών και Ληπτών, το οποίο πρέπει να τηρεί η Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (ΕΑΙΥΑ). Πρόσβαση στο αρχείο αυτό επιτρέπεται μόνο στο παιδί και για λόγους σχετικούς με την υγεία του. Σε περίπτωση ανώνυμης δωρεάς, κατά ρητή νομοθετική πρόβλεψη, η ταυτότητα του προσώπου που έχει προσφέρει τους γαμέτες δεν γνωστοποιείται στα πρόσωπα που επιθυμούν να τεκνοποιήσουν ούτε στα τέκνα που προκύπτουν από τη διαδικασία. Επίσης, η ταυτότητα του παιδιού, καθώς και των γονέων του δεν γνωστοποιείται στον δότη σπέρματος.
Με απόφαση της ΕΑΙΥΑ ή άλλης αρμόδιας Αρχής είναι δυνατόν να στοιχεία του δότη να διαβιβασθούν και σε άλλο φορέα, κατά την διακίνηση του σπέρματος, προκειμένου να εξασφαλισθεί η ταυτοποίηση του δότη και να αποκλεισθούν περιπτώσεις καταστρατήγησης της νομοθεσίας, όπως για παράδειγμα: δωρεά σπέρματος μέσω περισσοτέρων της μίας τράπεζας ή επίτευξης περισσοτέρων των επιτρεπομένων γεννήσεων. Σε περίπτωση τυχόν τέτοιων αποφάσεων, ο δότης μπορεί να επικαλεστεί το δικαίωμα εναντίωσης ή του περιορισμού ή της διαγραφής των στοιχείων του, ανάλογα με το τι μπορεί να ισχύσει και να εφαρμοστεί κατά περίπτωση σύμφωνα με τον Κανονισμό Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων ή την εκάστοτε ισχύουσα Νομοθεσία.
Τα τέκνα που προέρχονται από γαμέτες του ίδιου τρίτου δότη, δεν επιτρέπεται να υπερβαίνουν τα δέκα (10) ή δώδεκα (12), στα οποία δεν συνυπολογίζεται η γέννηση νέου τέκνου από οικογένεια, η οποία έχει ήδη αποκτήσει τέκνο από γαμέτες του εν λόγω δότη.
Σε περίπτωση επιτυχίας, οι λήπτες υποχρεούνται να δηλώσουν στην Τράπεζα Κρυοσυντήρησης τη γέννηση του/των παιδιού/ιών, προκειμένου να ενημερωθεί το αρχείο του δότη.