Νομικό πλαίσιο δωρεάς σπέρματος

Στοιχεία Ελληνικής Νομοθεσίας

Βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, η δωρεά σπέρματος δύναται, κατ’ επιλογή του δότη, να είναι ανώνυμη ή επώνυμη και στη δεύτερη περίπτωση ή να γνωστοποιούνται εξ αρχής τα στοιχεία του ή να γνωστοποιούνται στο τέκνο μετά από την ενηλικίωσή του, αν το τελευταίο το ζητήσει. Αν ο δότης επιλέξει την ανωνυμία, οι ιατρικές πληροφορίες που τον αφορούν τηρούνται σε απόρρητο αρχείο χωρίς ένδειξη της ταυτότητάς του. Πρόσβαση στο αρχείο αυτό επιτρέπεται μόνο στο τέκνο και για λόγους σχετικούς με την υγεία του.

Ο δότης προστατεύεται έναντι κάθε αξίωσης αναγνώρισης πατρότητας, καθώς και έναντι όλων των δικαιωμάτων που απορρέουν από αυτή. Σε καμία όμως περίπτωση, η ταυτότητα των ληπτών, καθώς και του παιδιού ή των παιδιών που γεννιούνται μέσα από τη διαδικασία χρήσης σπέρματος δότη, δεν γνωστοποιούνται στο δότη του γεννητικού υλικού.

Δωρεά γεννητικού υλικού μεταξύ συγγενών είναι επιτρεπτή μόνο μεταξύ συγγενών σε πλάγια γραμμή και εφαρμόζεται σε εξ αίματος συγγενείς εκ πλαγίου του ιδίου φύλου. Εξαιρείται η περίπτωση, στην οποία χρησιμοποιείται για την γονιμοποίηση γαμέτης συγγενούς δότη και γαμέτης τρίτου δότη, οπότε μπορεί ο συγγενής εκ πλαγίου να είναι του ιδίου ή ετέρου φύλου.

Επίσης προβλέπεται και η περίπτωση επώνυμου δότη γεννητικού υλικού ο οποίος γνωρίζει τους λήπτες του γεννητικού υλικού πριν τη δωρεά του και η δωρεά γεννητικού υλικού γίνεται με αίτημα του σε συγκεκριμένα συγγενικά ή τρίτα πρόσωπα.

Οι προϋποθέσεις ελέγχου των δοτών ισχύουν, κατά τα προβλεπόμενα από την κείμενη νομοθεσία, για όλους τους τύπους δοτών.

Ιατρικές πληροφορίες που αφορούν στον δότη σπέρματος φυλάσσονται με απόλυτη μυστικότητα και σε κωδικοποιημένη μορφή στην Τράπεζα Κρυοσυντήρησης Σπέρματος και στο Εθνικό Μητρώο Δοτών και Ληπτών, το οποίο πρέπει να τηρεί η Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (ΕΑΙΥΑ). Πρόσβαση στο αρχείο αυτό επιτρέπεται μόνο στο παιδί και για λόγους σχετικούς με την υγεία του.

Σε περίπτωση ανώνυμης δωρεάς, κατά ρητή νομοθετική πρόβλεψη, η ταυτότητα του προσώπου που έχει προσφέρει τους γαμέτες δεν γνωστοποιείται στα πρόσωπα που επιθυμούν να τεκνοποιήσουν ούτε στα τέκνα που προκύπτουν από τη διαδικασία. Επίσης, η ταυτότητα του παιδιού, καθώς και των γονέων του δεν γνωστοποιείται στον δότη σπέρματος.

Οικονομική αποζημίωση βάσει νομοθεσίας

Η συμμετοχή στο πρόγραμμα δωρεάς σπέρματος είναι εθελοντική και δεν αμείβεται (άρθρο 8 του ν.3305/2005). Οι δότες σπέρματος αποζημιώνονται μόνο για τις δαπάνες που αφορούν στα έξοδα μετακίνησης και κάθε θετική ζημία τους για την παρουσία τους στην Τράπεζα Σπέρματος προκειμένου να διενεργήσουν τη λήψη του σπέρματος.

Νομικές Προδιαγραφές

Σύμφωνα με την Ελληνική νομοθεσία, ο ανώτατος επιτρεπτός αριθμός των παιδιών που προέρχονται από το σπέρμα του ιδίου δότη ανέρχεται στα δέκα (10), εκτός και αν πρόκειται για νέα γέννηση από λήπτες που έχουν ήδη τεκνοποιήσει με τη χρήση γαμετών του εν λόγω δότη σπέρματος. Στην περίπτωση που ο δότης έχει ήδη αποκτήσει δικούς του βιολογικούς απογόνους, καλείται να γνωστοποιήσει το γεγονός στην Τράπεζα Σπέρματος.

Το παιδί που θα γεννηθεί ύστερα από την επιτυχή εφαρμογή μεθόδου υποβοηθούμενης αναπαραγωγής με χρήση σπέρματος δότη θα έχει νομική μητέρα τη σύζυγο/σύντροφο και νομικό πατέρα το σύζυγο/σύντροφο. Η συναίνεση του συζύγου/συντρόφου στην υποβολή της συζύγου/συντρόφου σε ετερόλογη τεχνητή γονιμοποίηση αποκλείει την προσβολή της πατρότητας.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το νομικό πλαίσιο, μπορείτε επίσης να ανατρέξετε στην ιστοσελίδα της Εθνικής Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής.

Επιτρέπεται μόνο η χρήση καταψυγμένου σπέρματος δότη. Απαγορεύεται: η χρήση νωπού σπέρματος τρίτου δότη, η χρήση σπέρματος περισσοτέρων του ενός δοτών κατά τη διάρκεια ενός κύκλου θεραπείας, η πώληση ή αγορά σπέρματος. Το οικονομικό κόστος που επιβαρύνει τους λήπτες αφορά μόνο στην αποζημίωση που καλύπτει τις δαπάνες που απαιτούνται προκειμένου να διατεθεί το σπέρμα του δότη στους λήπτες με ασφάλεια. Αυτές περιλαμβάνουν τα έξοδα για τους ιατρικούς και εργαστηριακούς ελέγχους του δότη και του σπέρματός του, την αποζημίωση του δότη, την κατάψυξη, κρυοσυντήρηση, διάθεση και μεταφορά του σπέρματος.