Η Κρυογονία, πάντα στην αιχμή των επιστημονικών εξελίξεων, συμμετείχε στο 4ο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Ιατρών Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής και Πανελλήνιας Ένωσης Κλινικών Εμβρυολόγων που διεξήχθη στις 20-23 Φεβρουαρίου 2020, με δύο ανακοινώσεις:

Η Διευθύντρια της Κρυογονίας Δρ Λίνα Ευγενή παρουσίασε ομιλία με θέμα ‘Οξειδωτικό Στρες Σπέρματος: Μία σύγχρονη προσέγγιση στην αξιολόγηση της ανδρικής υπογονιμότητας’.

Παρά τις εξελίξεις των μεθόδων ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, ακόμα και σήμερα ένα 30-80% των περιστατικών ανδρικής υπογονιμότητας παραμένουν ανεξήγητα ή ιδιοπαθή. Στο πλαίσιο τως εργαστηριακής διερεύνησης των περιστατικών αυτών, η σύγχρονη προσέγγιση στρέφεται στην αναζήτηση συσχετίσεων με την παρουσία οξειδωτικού στρες (Male Oxidative Stress Infertility – MOSI).

Αν και ορισμένοι οξειδωτικοί παράγοντες είναι αναγκαίοι σε χαμηλές συγκεντρώσεις για την επιτέλεση φυσιολογικών λειτουργικών διεργασιών των σπερματοζωαρίων, η υπερβολική τους παρουσία ή/και η έλλειψη αντιοξειδωτικής προστασίας, μπορεί να οδηγήσει στην κατάσταση που χαρακτηρίζεται ως Οξειδωτκό Στρες (Ο.Σ.). Το Ο.Σ. προκαλεί σοβαρές κυτταρικές βλάβες σε βασικές δομές των σπερματοζωαρίων, όπως οι μεμβρανικοί σχηματισμοί και το DNA του πυρήνα και των μιτοχονδρίων. Ως εκ τούτου, η παρουσία του έχει συσχετισθεί με επιδείνωση της σπερματικής ποιότητας, που εμφανίζεται ως: χαμηλή κινητικότητα, χαμηλή ικανότητα ακροσωμικής αντίδρασης, αυξημένη κατάτμηση σπερματικού DNA και αντικατοπτρίζεται δυσμενώς στα ποσοστά γονιμοποίησης, στην ποιότητα των εμβρύων και την ικανότητα επίτευξης μίας τελειόμηνης κύησης.

Ιδιαίτερη προσοχή συνιστάται από τους διεθνείς επιστημονικούς φορείς στη θεραπευτική χρήση αντιοξειδωτικών ουσιών (European Academy of Andrology,  European Society for Human Reproduction and Embryology). Η εφαρμογή τους πρέπει να γίνεται στοχευμένα, αφού διαπιστωθεί η ένδειξή της με ειδικό εργαστηριακό έλεγχο η παρουσία Ο.Σ., προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος υπερβολικού αντιοξειδωτικού φορτίου, ο οποίος οδηγεί στην εξίσου αρνητική για τη γονιμότητα κατάσταση Αναγωγικού Στρες.

Στην ομιλία της, η Δρ Λ.Ευγενή επισήμανε τα ανωτέρω σημεία, τεκμηρίωνοντας την παρουσίασή της με τα επιστημονικά συμπεράσματα που εξήχθησαν από τα εργαστηριακά δεδομένα της Κρυογονίας κατά την τελευταία διετία.

Η Βιολόγος κ. Μελίνα Μαρκογιαννάκη παρουσίασε ανακοίνωση με τίτλο: ‘Δωρεά σπέρματος: συμπεράσματα από 5 έτη εμπειρίας στη στρατολόγηση δοτών’.

Η δωρεά σπέρματος είναι μία πράξη γενναιοδωρίας και κοινωνικής προσφοράς, με στόχο να χαρίσει σε υπογόνιμα άτομα ένα πολύτιμο δώρο ζωής: τη δημιουργία οικογένειας.

Οι υποψήφιοι δότες είναι συνήθως άτομα νεαρής ηλικίας, υγιή, χωρίς κάποιο μεταδιδόμενο γενετικό ή κληρονομικό νόσημα.  Ωστόσο, ένα μικρό μόνο ποσοστό των αρχικών υποψηφίων (<10%) γίνεται τελικά αποδεκτό στο πρόγραμμα της δωρεάς, με κυριότερο λόγο απόρριψης τη μη ικανοποιητική ποιότητα σπέρματος.

Αναδρομική ανάλυση των σπερματολογικών παραμέτρων υποψηφίων που εκδήλωσαν ενδιαφέρον για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα δωρεάς σπέρματος της Τράπεζας Κρυοσυντήρησης ‘’ΚΡΥΟΓΟΝΙΑ’’  σε χρονικό διάστημα 9 ετών (2011-2019) έδειξε ότι  συνολικά ο μέσος όρος των τιμών των συμβατικών παραμέτρων του σπέρματος των υποψήφιων δοτών βρίσκεται εντός των ορίων αναφοράς, σύμφωνα με τις προδιαγραφές του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (2010). Η ανάλυση, ωστόσο, των δεδομένων αυτών σε συνάρτηση με το έτος προσέλευσης των υποψηφίων δοτών, καταδεικνύει μία σταδιακή μείωση του μέσου όρου της προωθητικής κινητικότητας και της φυσιολογικής μορφολογίας του σπέρματος.

Πληθώρα διεθνών επιστημονικών μελετών υποστηρίζει τη μείωση της σπερματικής ποιότητας κατά την πάροδο του χρόνου. Η ενημέρωση του ευρέος κοινού σχετικά με το πρόβλημα της υπογονιμότητας, η προληπτική διενέργεια σπερματολογικής ανάλυσης σε νεαρούς άνδρες, καθώς και η  προληπτική κατάψυξη και κρυοσυντήρηση δειγμάτων σπέρματος, είναι κινήσεις προνοητικότητας που συμβάλλουν στην έγκαιρη διάγνωση, αντιμετώπιση ή/και πιθανή αποφυγή προβλημάτων γονιμότητας στο μέλλον.

Υπογεννητικότητα-υπογονιμότητα: τα δεδομένα που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την Ελλάδα

Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν από την Ελληνική Στατιστική Αρχή, το δημογραφικό πρόβλημα στη χώρα μας γίνεται ολοένα εντονότερο, καθώς ο αριθμός των γεννήσεων βαίνει μειούμενος, με παγιωμένη διαφορά από τον αριθμό των θανάτων, κυρίως από το 2013 και μετά.

Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσίευσε η ΕΛΣΤΑΤ, στοιχεία που αφορούσαν στο έτος 2018 κατέδειξαν σημαντική διαφορά μεταξύ θανάτων και γεννήσεων, με 33.857 θανάτους περισσότερους από τις γεννήσεις. Συγκεκριμένα, το 2018 καταγράφηκαν 86.440 γεννήσεις και 120.297 θάνατοι. Ιδιαίτερα ανησυχητική και η εκτίμηση για τη μελλοντική τάση, που δείχνει ότι μέχρι το 2050 ο πληθυσμός της Ελλάδας θα είναι χαμηλότερος (8,8 εκατομμύρια σύμφωνα με το μεσαίο σενάριο) και γηραιότερος, με το 33% του πληθυσμού να είναι άνω των 65 ετών, από 20% που είναι σήμερα.

Σημαντικό αιτιολογικό άξονα του δημογραφικού προβλήματος αποτελεί το διττό φαινόμενο της υπογεννητικότητας – υπογονιμότητας.

Η ηλικία κατά την οποία η σύγχρονη Ελληνίδα γίνεται μητέρα συνεχώς αυξάνεται. Σύμφωνα με στοιχεία του 2017, ο μέσος όρος ηλικίας τεκνοποίησης για τις Ελληνίδες είναι τα 30,3 έτη (από 28,8 το 2008),  ενώ ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ευρώπη ανέρχεται στα 29 έτη. Το 30% των γεννήσεων αφορά γυναίκες ηλικίας 30-34 ετών, ενώ  το 25%  γυναίκες ηλικίας 35-39 ετών. Αυξημένο, και μάλιστα από τα υψηλότερα πανευρωπαϊκώς, είναι και το ποσοστό των γυναικών που τεκνοποιούν μετά τα 40 έτη (5,3%). Η αύξηση του ορίου ηλικίας τεκνοποίησης οδηγεί αναπόφευκτα στη μείωση του αριθμού γεννήσεων ανά οικογένεια, φαινόμενο που παρατηρείται σε όλες τις χώρες του Δυτικού κόσμου.

Επιπλέον, έχει υπολογισθεί ότι στην Ελλάδα, υπάρχουν περίπου 250.000-300.000 ζευγάρια που αντιμετωπίζουν αδυναμία τεκνοποίησης, αριθμός που αντιστοιχεί στο 18-20% του συνολικού πληθυσμού. Η χώρα μας πρωτοπορεί στον τομέα της Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, με διεθνή αναγνώριση όσον αφορά στην εφαρμοζόμενη μεθοδολογία και τεχνογνωσία. Ωστόσο, τα ποσοστά επιτυχίας στην αντιμετώπιση της υπογονιμότητας εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την ηλικία των υπογόνιμων ανδρών και γυναικών.

Υπό το πρίσμα των παραπάνω στοιχείων, είναι προφανές ότι η προληπτική διατήρηση γονιμότητας αποτελεί κίνηση προνοητικότητας, η οποία μπορεί να μεγιστοποιήσει τις πιθανότητες τεκνοποίησης, ανεξάρτητα από το χρόνο. Ειδικότερα για τους άνδρες αναπαραγωγικής ηλικίας, η έγκαιρη εξέταση και προληπτική κρυοσυντήρηση σπέρματος δημιουργεί μία ‘παρακαταθήκη’ γεννητικού υλικού, που παραμένει ανεπηρέαστο από το χρόνο και διευρύνει τις δυνατότητες απόκτησης παιδιών όποτε οι ίδιοι το αποφασίσουν. Περισσότερα>>