Ποιες τροφές βελτιώνουν την ποιότητα του σπέρματος; Υπάρχουν παράγοντες του καθημερινού τρόπου ζωής που ενισχύουν ή καταστρέφουν την ανδρική γονιμότητα; Στα ερωτήματα αυτά απαντούν πρόσφατες επιστημονικές μελέτες από τις ΗΠΑ: η κακή διατροφή περιλαμβάνεται μεταξύ των παραγόντων που έχουν συσχετισθεί με την πτώση της ποιότητας του ανδρικού σπέρματος κατά τα τελευταία 40 χρόνια (μείωση του αριθμού των σπερματοζωαρίων κατά 50-60%). Η μόλυνση του περιβάλλοντος, το ψυχολογικό άγχος, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ και η παρουσία ζιζανιοκτόνων στις τροφές αποτελούν επιπρόσθετους τέτοιοι παράγοντες.

Η λήψη αντιοξειδωτικών ουσιών, όπως το σελήνιο και ο ψευδάργυρος, τα ω3-λιπαρά, το συνένζυμο Q10 και οι καρνιτίνες, έχει συσχετισθεί με ευεργετικά αποτελέσματα στις βασικές σπερματολογικές παραμέτρους (συγκέντρωση, κινητικότητα, μορφολογία), υπό την προϋπόθεση ότι λαμβάνονται σε κατάλληλες δόσεις και συνδυασμούς. Προσοχή: η υπερβολική χορήγηση αντιοξειδωτικών ενέχει τον κίνδυνο αναγωγικού στρες, που ευθύνεται για μείωση της γονιμότητας. Πριν τη λήψη συμπληρωμάτων με αντιοξειδωτική δράση, είναι απαραίτητος ο έλεγχος οξείδωσης σπέρματος (s ORP) για να διαπιστωθούν τα αρχικά επίπεδα οξείδωσης και φυσικά η επανάληψη 3 μήνες μετά τη χορήγησή τους.

Τροφές που περιέχουν πολύτιμες ουσίες για την ανδρική γονιμότητα είναι τα πράσινα λαχανικά, τα φρούτα, οι ξηροί καρποί, οι τροφές ολικής άλεσης και τα δημητριακά που είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, τα ψάρια, τα θαλασσινά και τα όστρακα, τα πουλερικά και τα γαλακτοκομικά χαμηλών λιπαρών. Αντίθετα, διατροφή πλούσια σε επεξεργασμένα κρέατα, προϊόντα σόγιας, πατάτες, γαλακτοκομικά πλήρων λιπαρών, καφέ, αλκοόλ, ροφήματα που περιέχουν ζάχαρη και γλυκά, βλάπτει τη σπερματική ποιότητα.

Αν και οι μελέτες που αφορούν τη συσχέτιση της σπερματικής ποιότητας με τη διατροφή συνεχίζονται, συστήνεται γενικά η υιοθέτηση υγιεινών διατροφικών μοντέλων πλούσιων σε φυτικές τροφές, όπως η χορτοφαγική, αντιϋπερτασική ή μεσογειακή διατροφή.

(πηγές: Salas-Huetos et al, Reprod Biol 2019, Nassan et al Fertil Steril 2018)