Λίνα Ευγενή, Διευθύντρια της Κρυογονίας: Η εξωσωματική δεν πρέπει να θεωρείται ταμπού

Συνέντευξη: Κλέλια Χαρίση ( Clelia Charissis)

Μοντάζ: Ηλιάννα Σπυροπάλη

Ως  Ιδρυτής και επιστημονική διευθύντρια της Τράπεζας Σπέρματος ΚΡΥΟΓΟΝΙΑ, Βιολόγος της Αναπαραγωγής, αλλά και ως μητέρα, η Λίνα Ευγενή έχει έναν  προσωπικό στόχο:  Να μοιραστεί τη χαρά της τεκνογονίας με όλο και περισσότερους ανθρώπους. Είναι απόφοιτος του Τμήματος Βιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου Master δι ερεύνης (M.Phil) από το University of Nottingham UK και διδάκτωρ του Τμήματος Ιατρικής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης.

Με ειδίκευση στην εξέταση συμβατικών-λειτουργικών παραμέτρων σπέρματος και στην κρυοσυντήρηση σπέρματος-ορχικού ιστού, μετρά περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας στο χώρο της Εργαστηριακής Σπερματολογίας.

Είναι πιστοποιημένη από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ανθρώπινης Αναπαραγωγής (ESHRE) ως εκπαιδεύτρια για τη βασική ανάλυση σπέρματος, με ενεργό συμμετοχή σε επιστημονικές εκδηλώσεις, συνέδρια και συγγραφικό έργο. Η ίδια αν και εφυσηχαστική, μας εξηγεί πως υπάρχει ένα τεράστιο θέμα υπογονιμότητας σε όλο το δυτικό κόσμο όπου μέσα απο τις διάφορες εναλλακτικές λύσεις που μπορούν να προταθούν, υπάρχει και η λύση της τράπεζας σπέρματος:

-Αυτή που μπορούμε εμείς να προσφέρουμε ως μονάδα, ως μία «τράπεζα κρυοσυντήρησης γενετικού υλικού» σε όσους δεν μπορούν να τεκνοποιήσουν με δικό τους βιολογικό υλικό ή σε όσους θέλουν να κρυοσυντηρίσουν δικό τους γενετικό υλικό, είναι να μπορούν να κάνουν στο μέλλον τη δική τους οικογένεια με τέτοιο τρόπο ώστε να αποφεχθούν πιθανοί κίνδυνοι σε ιδιάζουσες περιπτώσεις όπως για παράδειγμα σε ανθρώπους που στη συγκεκριμένη φάση της ζωής τους  έχουν κάποια σοβαρή ασθένεια η πρέπει να υποβληθούν σε ισχυρές θεραπείες.

Η κα Ευγενή συνεχίζει να αποσπά τις εντυπώσεις όταν την ακούμε να μας λέει πως η Βιολογία είναι ένας τομέας που αφορά τη δημιουργία και κοντά της κανείς συμβάλλει στη δημιουργία μίας ζωής, γίνεται οικογένεια με κάποιους συνανθρώπους του, πράγμα που το κάνει συναρπαστικό!

Σύμφωνα με τα λεγόμενά της «η εξωσωματική δεν πρέπει σε καμία περίπτωση στις μέρες μας να θεωρείται ταμπού».

Είναι ένας τρόπος έτσι ώστε ένα ωάριο να ενωθεί με ένα σπερματοζωάριο δημιουργώντας εκείνο το  έμβρυο το οποίο αργότερα θα εξελιχθεί στο παιδί της οικογένειας που με αγάπη, συνείδηση και προσήλωση ακολούθησε τις αναγκαίες διαδικασίες της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

Το πρώτο μέρος της συνέντευξης:

Η « ανωνυμία» είναι ένα απο τα κυριότερα χαρακτηριστικά της Ελληνικής Νομοθεσίας όσον αναφορά τη δωρεά σπέρματος τόσο σε σχέση με τον δότη όσο σε σχέση με την λήπτρια.

-Η αξιολόγηση σε σχέση με τους ενδιαφερόμενους δότες είναι πολύ αυστηρή και χρονοβόρα…

«Το μικρότερο ποσοστό των υποψηφίων εθελοντών είναι αυτό που είναι κατάλληλο για να μπει σε ένα πρόγραμμα τράπεζας σπέρματος. Συγκεκριμένα στη δική μας τράπεζα υψηλών προδιαγραφών που τρέχει ως Κρυογονία, το 8 τοις εκατό είναι αυτό που μπαίνει στο τελικό πρόγραμμα δωρεάς απο τους αρχικούς υποψηφίους. Αυτό σημαίνει ότι τα φίλτρα της διαδικασίας είναι πάρα πολλά, πολυσύνθετα και πολύ αυστηρά απο μία ομάδα συνεργατών-επιστημόνων ανάμεσά τους γενετιστές, κλινικούς ανδρολόγους, ψυχολόγους…

Όπως μας αναφέρει η κα Ευγενή:

«Σε σχέση με το όριο ηλικίας, εμείς σαν τράπεζα θέσαμε το όριο των 18-35 ετών μιας και μέχρι τα 35 το γονιμοποιητικό δυναμικό των σπερματοζωαρίων είναι ασφαλέστερο, καλύτερο και επιτυχέστερο με πιθανότητα εξάλειψης εμφάνισης γενετικών ανωμαλιών. Είναι αστικός μύθος το να μπορεί ένας άνδρας ακίνδυνα να τεκνοποιήσει σε πολύ μεγαλύτερες ηλικίες δίχως το ρίσκο της μετάλλαξης του DNA , κατατμήσεων ή και μεταλλάξεων που μπορούν να δημιουργήσουν μια κακής ποιότητας έμβρυο μέχρι και μία αποβολή».

 Βέβαια, στο  ερώτημα ‘Γιατί ο άνδρας αδυνατεί να γονιμοποιήσει’ οι απαντήσεις μπορεί να είναι πολλές. H ανδρική υπογονιμότητα θα μπορούσε να σχετίζεται με την παρουσία παθολογικών καταστάσεων, όπως κρυψορχία, κιρσοκήλη, ορμονικές διαταραχές ή άλλες ανωμαλίες του ουρογεννητικού ή/και άλλων συστημάτων, π.χ. λοιμώξεις, φλεγμονές, σακχαρώδης διαβήτης, νεφροπάθεια, καρκίνος. Συνδέεται επίσης με την ύπαρξη γενετικών διαταραχών, π.χ. χρωμοσωμικές ή γονιδιακές διαταραχές που προκαλούν ενδοκρινικές ανωμαλίες ή δυσπλασίες του γεννητικού συστήματος. Θα μπορούσε να προκληθεί επίσης από τη λήψη φαρμακευτικών ουσιών ή ισχυρών θεραπευτικών σχημάτων που προκαλούν  βλάβη στην παραγωγή του σπέρματος (χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία). Επιπροσθέτως, συνήθειες της καθημερινής ζωής επιβαρύνουν την ποιότητα του σπέρματος, όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ, η έκθεση σε ακτινοβολία ή υψηλή θερμοκρασία μέσω του περιβάλλοντος εργασίας (π.χ. καθιστική ζωή, ακτινοβολία από Η/Υ, ραντάρ, καυτά ντους, χρήση στενών εσωρούχων κ.α.). Όπως επίσης και το ψυχολογικό στρες που χαρακτηρίζει το σύγχρονο ρυθμό ζωής. Τέλος, η πρόοδος της ηλικίας (ακόμα και μετά τα 35),  μειώνει το γονιμοποιητικό δυναμικό του άνδρα.

Γι’αυτό και είναι καλό οι άντρες όσο είναι νέοι να κάνουν την απλή, εύκολη και πολυδοκιμασμένη διαδικασία της «κρυοσυντήρισης σπέρματος» κατόπιν σπερμοδιαγράμματος.

Κατά την επιλογή του δότη Θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψην ο φαινότυπος του οικογενειακού περιβάλλοντος στο οποίο το παιδί θα μεγαλώσει δίχως στο μέλλον να δημιουργηθούν αντιθέσεις που θα φέρουν σε δύσκολη θέση είτε τους γονείς είτε το παιδί.

Για παράδειγμα , όταν θα έρθει σε εμάς ένας πατέρας-λήπτης με υπογονιμότητα για να επιλέξει το δότη που θα φέρει τον δικό του απόγονο στη ζωή με δικά του χαρακτηριστικά και στοιχεία, σίγουρα το να ανήκει στο  περιβάλλον της Ελληνικής κοινωνίας θα τον βοηθήσει να μην υπάρχουν ιδιαίτερες αποκλίσεις  στην οικογένεια που μελλοντικά θα δημιουργήσει.

Δείτε το δεύτερο μέρος της συνέντευξης:

Ο δικός μας ρόλος σε οποιονδήποτε λήπτη ή λήπτρια, είναι να μπούμε στη ψυχολογία τους αντιλαμβανόμενοι το ψυχικό στρες που βιώνουν κατα την επιλογή και αφού τους ακούσουμε, τους μάθουμε, τους κατανοήσουμε.. να τους κατευθύνουμε στη σωστή επιλογή κάνοντας το σωστό ταίριασμα με τέτοιον τρόπο που αν θα επέλεγαν ενδεχομένως οι ίδιοι δίχως να έχουν πάρει τη πληροφορία απο εμάς, θα κατέληγαν στο ίδιο αποτέλεσμα. Το ζητούμενο είναι η συμβατότητα μέσω της ολιστικής προσέγγισης όταν έχουν εξαλειφθεί οι παράμετροι της υγείας».

Συγκίνηση προκαλεί το βίντεο λήπτριας της Κρυογονίας η οποία ταξίδεψε απο την Αμερική στην Ελλάδα για να προβεί σε διαδικασία υποβοηθούμενης αναπαραγωγής με δότη και λίγα μόλις χρόνια μετά… δημοσιεύει βίντεο με το δίχρονο αγοράκι της η οποία έχει μάλιστα δημιουργήσει στην Αμερική δικό της προσωπικό siteμε σκοπό να εμψυχώσει γυναίκες που θέλουν να βιώσουν τη μητρότητα μέσω τράπεζας σπέρματος:

http://www.fertilityforreal.com/blog

-Πώς νιωθει η κα Ευγενη σαν ανθρωπος οταν γεννιεται ενα παιδι μεσα απο τα χερια της Κρυογονίας;

«Οι δότες αν και δεν μαθαίνουν ποτέ ποιός-α ήταν ο λήπτης, είναι όλοι νεαρά άτομα 19-35 ετων που μέσα τους διακατέχονται έντονα απο το αίσθημα της ανάγκης της κοινωνικής προσφοράς.

 Ο φαινότυπος, τα εξωτερικά χαρακτηριστικά όπως χρώμα μαλλιών, χρώμα ματιών, ύψος, βάρος, μορφωτικό επίπεδο, κάποιες συνήθειες, χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, είναι όσα βοηθούν να βρούμε αυτό το ταίριασμα εφόσον έχουμε αποκλείσει πιθανές ανωμαλίες μεταξύ του DNA του δότη και της λήπτριας μέσω των γενετιστών επιστημόνων μας».

Πολλά απο αυτά τα άτομα μας έχουν αναφέρει πως ο λόγος που ήρθαν είναι ακριβώς επειδή κάποιος συγγενής ή στενός φίλος αντιμετώπισε υπογονιμότητα. Και έχουν έντονα μέσα τους την ανάγκη να βοηθήσουν στη δημιουργία μιας οικογένειας στον συνάνθρωπο.

Πολλοί απο αυτούς έχουν μπει έμπρακτα στη προσφορά γιατί είναι και αιμοδότες. Πρόκειται για ανοιχτόμυαλα,  ευαισθητοποιημένα άτομα που θα αναλάβουν όλες τις ευθύνες τις συνολικής απαραίτητης διαδικασίας.

Όταν έρχεται το επιθυμητό αποτέλεσμα σε εμάς απο τους ανθρώπους που ολοκλήρωσαν με επιτυχία την προσπάθειά τους (είτε είναι ένα ζευγάρι, είτε μονογονεική οικογένεια) αυτό για εμάς είναι η μεγαλύτερη ικανοποίηση.

Ακόμη και στη τοποθέτησή της σχετικά με την αξιά της μονογονεικής οικογένειας, η κα Ευγενή μας μιλά πρώτα ως γυναίκα και έπειτα ως επιστήμονας:

-«Είναι απόλυτη η θέση μου σε σχέση με την δημιουργία μονογονεικής οικογένειας: Κάθε μητέρα έχει το αναφαίρετο δικαίωμα να βιώσει τη μητρότητα όπως το επιθυμεί.»

 Αναφορικά με τον COVID-19 και τις επιπτώσεις του, υπάρχουν σαφείς οδηγίες απο το ΕΟΔΥ και την Εθνική Αρχή Εθνικών Σπουδών Αναπαραγωγής πως μετά το πρώτο κύμα του COVID-19 έγινε εφικτό και επιτρέπονται οι προσπάθειες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και εμβρυομεταφοράς εφόσον όσοι υποβληθούν σε αυτοί τη προσπάθεια έχουν αξιολογηθεί αρνητικοί στον ιό τουλάχιστον στη δεδομένη στιγμή της διαδικασίας.

Το ρίσκο σε αυτές τις περιπτώσεις ήταν ακριβώς γιατί δεν γνωρίζαμε αν στο πρώτο τρίμηνο της εμφάνισης του ιού, αυτός ήταν ικανός να περάσει στο έμβρυο δημιουργώντας βλάβες. Όσο περνάει ο καιρός, τόσο περισσότερα δεδομένα καταγράφονται και εφόσον όλα τηρούνται βάσει κανονισμών, η εμβρυομεταφορά, η σύλληψη , η κύηση και η τεκνοποίηση αποτελούν φυσικά στάδια της συνέχειας της εξέλιξής μας και σε καμία περίπτωση το έμβρυο δεν βρίσκεται σε κίνδυνο έως ότου να γεννηθεί.

Μένει βέβαια να δούμε πολλά ακόμη για τον Covid μένοντας σύνομοι στις οδηγίες των αρμόδιων υπηρεσιών.

Στο έργο κάθε ανθρώπου που ασχολείται με την επιστήμη της Ζωής οπως η Κα Λίνα Ευγενή και η ομάδα της, η Κρυογονία… υπάρχουν φωτεινές αιχμές που βγαίνουν στο φως της επιφάνειας και γι’αυτό το λόγο.. είναι ικανές να αποτανθούν με αισιοδοξία και υποσχετικό χαμόγελο προς τους μελλοντικούς γονείς ως μια απο τις πιο… θερμές  παράμετρους της ζωής μας.

https://www.hellenicdailynewsny.com/el/in-house-greece/3860-i-anagki-na-viosei-mia-gynaika-i-ena-zevgari-to-goneiko-rolo-einai-anafaireto-dikaioma?fbclid=IwAR13uxQiSBv8LYY7IsViGofsK1Pj-fEDWfkqqiG0USk3FfJVtRL4QXDvuFU